Kısa cevap: İmar durumu, bir arazi üzerinde ne tür bir yapı yapılabileceğini, kaç kat çıkılabileceğini ve arazinin ne kadarının inşaata ayrılabileceğini belirleyen, ilgili belediyeden alınan resmi bir bilgidir. İmarsız bir arazi üzerine (kural olarak) kalıcı bir bina inşa edilemez; bu yüzden imar durumu, bir arsanın gerçek değerini ve kullanım amacına uygunluğunu belirleyen en kritik faktörlerden biridir.
İmar Durumu Belgesi Ne İçerir?
İmar durumu belgesinde (bazı yerlerde “imar çapı” olarak da anılır) genellikle şu bilgiler yer alır:
- Yapılaşma koşulları: TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı) ve KAKS/Emsal (Kat Alanı Kat Sayısı) — arazinin ne kadarının ve kaç katının inşaata ayrılabileceğini gösterir.
- Kullanım amacı: Konut, ticari, sanayi, turizm, tarım vb. — arazinin hangi amaçla kullanılabileceğini belirler.
- Yol/çekme mesafeleri: Binanın parsel sınırlarından ne kadar geri çekilerek yapılması gerektiği.
İmarlı ile İmarsız Arazi Arasındaki Fark
İmarlı arazi (arsa), belediyenin onayladığı bir imar planı kapsamında olan, üzerine yasal olarak bina yapılabilen taşınmazdır. İmarsız arazi ise (çoğunlukla tarla, bağ, bahçe gibi tarımsal nitelikli araziler) bir imar planı kapsamında değildir ve üzerine kalıcı yapı inşa etme hakkı kural olarak yoktur — yalnızca tarımsal faaliyetle sınırlı bazı yapılara (depo, sera vb.) belirli koşullarda izin verilebilir.
Bir tarım arazisinin ileride imara açılması mümkün olabilir, ancak bu belediyenin/il özel idaresinin plan kararına bağlıdır ve garantisi yoktur — “ileride imara açılır” vaadiyle satılan araziler yatırımcılar için önemli bir risk kaynağıdır.
İmar Durumu Nasıl Sorgulanır?
İmar durumu, arazinin bulunduğu belediyenin imar müdürlüğünden ada/parsel numarasıyla sorgulanabilir; birçok büyükşehir belediyesi bu bilgiyi e-belediye sistemleri üzerinden de sunar. BirKarış’ta her ilanın imar durumu (İmarlı / İmarsız / Konut / Ticari / Sanayi / Turizm / Tarım) filtrelenebilir bir alan olarak gösterilir; imarlı arazileri haritada filtrelemek için bu alanı kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İmarsız bir arazi hiçbir şekilde imara açılamaz mı?
Açılabilir, ancak bu belediyenin veya il özel idaresinin plan değişikliği kararına bağlıdır ve önceden garanti edilemez. Yalnızca “ileride imara açılacağı” vaadine dayanarak yatırım yapmak risklidir.
TAKS ve KAKS/Emsal ne anlama gelir?
TAKS, binanın taban alanının parsel alanına oranını; KAKS (Emsal) ise binanın toplam inşaat alanının parsel alanına oranını ifade eder. Bu iki değer, bir arsa üzerinde yapılabilecek toplam inşaat alanını hesaplamak için kullanılır.
İmar durumu belgesini kim, nasıl alabilir?
Taşınmazın maliki veya vekili, ilgili belediyenin imar müdürlüğüne ada/parsel bilgisiyle başvurarak imar durumu belgesini talep edebilir; bazı belediyelerde bu işlem online olarak da yapılabilmektedir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel ve arazinize özel imar durumu için ilgili belediyeye başvurmanız gerekir.